نخستین گزارش رسمی دولت استرالیا: هوش مصنوعی هنوز موج گسترده اخراج کارکنان را ایجاد نکرده است
نخستین گزارش جامع دولت استرالیا درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار نشان میدهد که برخلاف نگرانیهای گسترده، هوش مصنوعی تاکنون باعث اخراج گسترده کارکنان یا برهم خوردن اساسی بازار کار این کشور نشده است. با این حال، گزارش تأکید میکند که برخی نشانههای اولیه از تأثیر این فناوری بر مشاغل خاص مشاهده شده و دولت روند تحولات را بهطور مستمر زیر نظر خواهد داشت.
نخستین بررسی رسمی از زمان ظهور ChatGPT
این گزارش که توسط وزارت اشتغال و روابط محیط کار استرالیا منتشر شده، تغییرات بازار کار این کشور را از زمان عرضه عمومی ChatGPT در نوامبر ۲۰۲۲ تا فوریه ۲۰۲۶ بررسی کرده است. هدف این مطالعه، ارزیابی میزان تأثیر هوش مصنوعی بر فرصتهای شغلی، نرخ استخدام و تغییر ساختار مشاغل در استرالیا بوده است.
بازار کار همچنان قدرتمند است
بر اساس نتایج این گزارش، بازار کار استرالیا همچنان از وضعیت مطلوبی برخوردار است و نرخ پایین بیکاری نشان میدهد که تاکنون هوش مصنوعی نتوانسته اختلال گستردهای در اشتغال ایجاد کند.
«آماندا ریشورث»، وزیر اشتغال و روابط محیط کار استرالیا، گفت:
هوش مصنوعی ممکن است در آینده بازار کار استرالیا را دگرگون کند، اما یافتههای این گزارش نشان میدهد شرایط بازار کار همچنان در مقایسه با استانداردهای تاریخی قدرتمند است، وضعیت اشتغال جوانان تا حد زیادی حفظ شده و جابهجایی گسترده میان مشاغل نیز رخ نداده است.
او افزود دولت ضمن رصد مداوم بازار کار، برای بهرهگیری از مزایای هوش مصنوعی و حفاظت از نیروی کار، مقررات لازم را نیز تدوین خواهد کرد.
نشانههایی از کاهش رشد برخی مشاغل
اگرچه نتیجه کلی گزارش مثبت است، اما پژوهشگران اعلام کردهاند نخستین نشانههای تأثیر هوش مصنوعی در برخی حرفهها دیده میشود.
در این بررسی، رشد اشتغال در مشاغلی که بیشترین میزان مواجهه با هوش مصنوعی را دارند با سایر مشاغل مقایسه شده است. این مشاغل شامل مواردی مانند:
- بازاریابان تلفنی
- متصدیان ثبت اطلاعات
- کارکنان اداری و دفتری
- برخی مشاغل تکراری مبتنی بر پردازش اطلاعات
رشد اشتغال در مشاغل در معرض AI کمتر بوده است
بر اساس گزارش، اشتغال در مشاغلی که بیشترین تأثیرپذیری از هوش مصنوعی را دارند، بین نوامبر ۲۰۲۲ تا فوریه ۲۰۲۶ ۵.۶ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، اشتغال در مشاغلی که کمتر در معرض هوش مصنوعی قرار دارند، طی همین دوره ۹.۵ درصد رشد کرده است.
تحلیل آماری دولت نشان میدهد میزان اشتغال در مشاغل حساس به هوش مصنوعی تا فوریه امسال حدود ۲ درصد کمتر از روندی بوده که پیش از ظهور ChatGPT انتظار میرفت.
هنوز نمیتوان همه تغییرات را به هوش مصنوعی نسبت داد
با وجود این آمار، گزارش بارها تأکید میکند که این اختلافها هنوز اثبات قطعی تأثیر مستقیم هوش مصنوعی بر اشتغال نیست.
به گفته پژوهشگران، بسیاری از مشاغل در معرض هوش مصنوعی حتی پیش از عرضه ChatGPT نیز روند رشد ضعیفتری نسبت به سایر حرفهها داشتند و بنابراین نمیتوان کاهش سرعت رشد آنها را تنها به هوش مصنوعی نسبت داد.
برخلاف انتظار، استخدام برنامهنویسان افزایش یافته است
یکی از نتایج جالب این گزارش مربوط به حوزه توسعه نرمافزار است. در حالی که برخی شرکتهای بزرگ فناوری در سطح جهان اخراج کارکنان خود را به گسترش هوش مصنوعی نسبت دادهاند، تعداد شاغلان حوزه توسعه نرمافزار در استرالیا از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون ۲۵ درصد افزایش یافته است.
این موضوع نشان میدهد تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار بسیار پیچیدهتر از پیشبینیهای اولیه است.
وضعیت اشتغال جوانان همچنان مطلوب است
گزارش همچنین نشان میدهد فرصتهای شغلی برای افراد ۲۰ تا ۲۴ ساله حتی اندکی سریعتر از افراد ۲۵ سال به بالا رشد کرده است.
علاوه بر این، وضعیت اشتغال فارغالتحصیلان جوان نیز همچنان مطلوب ارزیابی شده و نشانهای از آسیب گسترده به این گروه مشاهده نشده است.
پژوهشگران معتقدند اگر هوش مصنوعی واقعاً باعث اختلال شدید در بازار کار شده بود، انتظار میرفت افراد بیشتری برای یافتن فرصتهای جدید، شغل خود را تغییر دهند؛ اما چنین روندی تاکنون مشاهده نشده است.
هنوز خبری از موج گسترده بیکاری نیست
نتایج این گزارش با بسیاری از تحقیقات پیشین همسو است؛ تحقیقاتی که نشان میدهند هوش مصنوعی در حال تغییر تدریجی بازار کار و کاهش سرعت استخدام در برخی مشاغل است، اما هنوز شواهد روشنی از بروز اخراجهای گسترده یا افزایش چشمگیر بیکاری وجود ندارد.
در این زمینه، وضعیت استرالیا با ایالات متحده تفاوت دارد؛ کشوری که طی ماههای اخیر نشانههایی از تضعیف بازار کار و کاهش فرصتهای استخدامی مشاهده شده است.
دولت روند بازار را بهصورت دائمی رصد خواهد کرد
دولت استرالیا اعلام کرده این گزارش بهعنوان مبنای اصلی ارزیابیهای آینده مورد استفاده قرار خواهد گرفت و تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال بهطور منظم بررسی خواهد شد.
همچنین سازوکاری دائمی میان دولت، کارفرمایان و اتحادیههای کارگری ایجاد شده تا آثار هوش مصنوعی بر محیط کار بهصورت مستمر پایش و مدیریت شود.
ریشورث تأکید کرد:
دولت تلاش میکند هوش مصنوعی به ابزاری برای ایجاد مشاغل باکیفیت تبدیل شود و شهروندان استرالیا از طریق آموزش، مهارتآموزی و برنامههای حمایتی بتوانند خود را با تغییرات آینده سازگار کنند.
کارشناسان: برای اقدام نباید منتظر بحران ماند
با وجود نتایج امیدوارکننده این گزارش، برخی متخصصان هشدار میدهند که دولتها نباید منتظر آشکار شدن بحران بمانند.
«توبی والش»، استاد هوش مصنوعی دانشگاه UNSW Sydney، گفت:
زمانی که آمارها نشان دهند هوش مصنوعی تأثیر قابل توجهی بر اشتغال گذاشته است، دیگر برای واکنش دیر شده است.
او تأکید کرد دولتها باید از هماکنون برنامههای آموزشی، مهارتآموزی و آمادهسازی نیروی کار را آغاز کنند تا بتوانند با تغییرات آینده بازار کار همگام شوند.

